Chất tạo ngọt là gì?

Chất tạo ngọt là chất dùng để tạo vị ngọt cho thực phẩm hoặc dùng trong đường ăn kiêng. Trên nhãn, nhóm này thường được ghi là “chất tạo ngọt (955)”, hoặc bằng mã E hay mã INS của chất.

Việt Nam quản lý phụ gia bằng danh mục được phép sử dụng (Thông tư 24/2019/TT-BYT, tham chiếu tiêu chuẩn Codex quốc tế); chất không có trong danh mục thì không được phép sử dụng tại Việt Nam, và đó là tầng thứ nhất của thang Yenzo — xem cách xếp mức.

Chất tạo ngọt: nguy cơ trung bình

Mức nguy cơ trung bình: có mối quan ngại vừa phải. Cách chấm điểm →

1 trên 19

E952Cyclamates

Chất tạo ngọt: nguy cơ thấp

Mức nguy cơ thấp: mối quan ngại hạn chế hoặc còn tranh luận. Cách chấm điểm →

8 trên 19

E950Acesulfam kali E951Aspartam E954Saccharin E955Sucralose (Triclorogalactosucrose)E961Neotam E962Muối aspartam-acesulfam E968Erythritol E969Advantame

Chất tạo ngọt: nguy cơ rất thấp

Mức nguy cơ rất thấp: không có mối quan ngại ở mức dùng trong thực phẩm. Cách chấm điểm →

10 trên 19

E420Sorbitol E421Manitol E953Isomalt (Hydrogenated isomaltulose)E957Thaumatin E959Neohesperidine dihydrochalcone E960Steviol glycosid E964Siro polyglycitol E965Maltitol E966Lactitol E967Xylitol

Thông tin thú vị. Saccharin được phát hiện năm 1878 trong phòng thí nghiệm của giáo sư hóa học Ira Remsen tại Đại học Johns Hopkins. Constantin Fahlberg, một nhà hóa học người Nga do một công ty nhập khẩu ở Baltimore thuê, được Remsen cho phép dùng phòng thí nghiệm để nghiên cứu riêng. Một đêm tháng 6, khi ngồi ăn tối, ông cắn vào một ổ bánh mì và thấy lớp vỏ ngọt khác thường, vì hôm đó trên tay ông có dính một hợp chất thí nghiệm. Ông chạy ngược về phòng thí nghiệm và nếm mọi thứ trên bàn làm việc, cho đến khi tìm ra nguồn: một cốc bị đun quá lâu, trong đó acid o-sulfobenzoic đã phản ứng với phosphorus (V) chloride và ammonia, tạo ra benzoic sulfinide, tức saccharin. Tháng 2 năm 1879, Remsen và Fahlberg công bố chung một bài báo mô tả hai cách tổng hợp saccharin. Nguồn: The Pursuit of Sweet (Distillations, Science History Institute)

Câu hỏi thường gặp về chất tạo ngọt

Chất tạo ngọt có trong thực phẩm nào?

Chất tạo ngọt dùng khi nhà sản xuất muốn có vị ngọt trong sản phẩm hoặc trong đường ăn kiêng. Theo trang E951 của Yenzo, aspartam hay gặp trong nước ngọt “không đường” hoặc “zero”, kẹo cao su, sữa chua và đồ tráng miệng ít đường, bột pha đồ uống và viên đường ăn kiêng. Mỗi mã có trang riêng nêu các sản phẩm thường gặp.

Cách nhận biết chất tạo ngọt trên nhãn?

Nhãn thường ghi tên nhóm kèm số INS trong ngoặc, ví dụ “chất tạo ngọt (955)”, hoặc ghi mã E955, hoặc ghi tên chất (sucralose). Một chất có thể được ghi theo cách nào cũng được.

Chất tạo ngọt nào phổ biến nhất?

Yenzo không xếp hạng phụ gia. Một số mã thuộc nhóm này đã có trang trên Yenzo: E950 (acesulfam kali), E951 (aspartam), E955 (sucralose), E960 (steviol glycosid), E967 (xylitol). Các chất này đều có tên trong Phụ lục 1 của Thông tư 24/2019/TT-BYT.

Nhóm phụ gia khác

Cập nhật 28/10/2026

Cách Yenzo chấm điểm

Nguồn (1)

The Pursuit of Sweet (Distillations, Science History Institute)

Thông tin chỉ mang tính tham khảo, không phải lời khuyên y tế. Mức nguy cơ là nhóm của phụ gia trong phương pháp chấm điểm công khai của Yenzo, dựa trên nguồn được trích dẫn.